Heilige aandacht

Begin 17e eeuw schreef Franciscus van Sales, toen bisschop van Genève, het boek Inleiding tot het devote leven. Dit boek bevat inspirerende teksten en meditaties die de mens konden helpen zich niet mee te laten slepen door het wereldse leven. Macht, materie, verlangens en hartstocht veroorzaakten volgens Franciscus alleen maar onrust. Stilte en aandacht daarentegen brachten de mens weer terug naar zichzelf, naar God, naar zijn hart.

Ik kwam op het spoor van dit oude boek, omdat ik nieuwsgierig was naar mijn patroonheilige, Franciscus van Sales, en werd er zo door geraakt dat ik zijn teksten in een nieuw jasje heb gestoken. Ze tonen verrassend veel overeenkomsten met de oefening zoals we die tegenwoordig binnen mindfulness tegenkomen. 

Het boek is prachtig vormgegeven en bevat achterin 10 losse meditatiekaarten. Ook heb ik voor het boek zes meditatiefilmpjes gemaakt. Aangezien het downloaden via de website van de uitgever niet meer mogelijk is, kun je deze filmpjes direct hier bekijken. Ga naar Meditaties. Meer filmpjes kun je vinden via de website www.anoichi.nl .

Uitgegeven door uitgeverij Abdij van Berne, 2014.
Het boek bevat 80 Pagina’s, 10 meditatiekaarten en online meditatiefilmpjes. Formaat 21 x 21 cm. 
ISBN 978 90 8972 068 9. Prijs €19,95.

Het is boek is niet meer leverbaar via de uitgever. De laatste exemplaren zijn nog te koop bij de Kloosterboekwinkel in Wittem of via deze website.
Prijs is nu €12,50 (inclusief verzendkosten). Ga naar contact en vul je naam en adres in en de titel van het boek. Het wordt dan samen met de rekening z.s.m. naar je opgestuurd. 

Reacties / recensies

Stukje uit de inleiding/toespraak tijdens de boekpresentatie van Jan Peijnenburg:

"Francien, jij zet een weg voor ons uit, je bent onze gids. Jouw hertalingen van de teksten van Franciscus van Sales zijn geen hertalingen, maar een eigen taal. Daardoor breng je verleden tijd naar tegenwoordige tijd. Hieruit blijkt dat dit boek niet alleen is voortgekomen uit studie, maar ook uit gebed. Jij bent het zelf.

Franciscus van Sales is de beste geestelijke gids voor deze tijd. Dat is omdat hij enerzijds een mysticus is. Anderzijds is hij een humanist: meer een humanistische christen dan een christelijke humanist. In dit dubbelspoor is het goed volgen.
Maar dit spoor leek wel uitgewist. Zijn boek 'Inleiding tot het devote leven' stond wat verloren in de boekenkast. Jij legt het weer op tafel. Daarmee zet je een ontwikkeling in gang: een terugkeer naar de 'inhoudelijke' meditatie.

In je hertaling van de teksten blijf je in de geest van Franciscus: je gebiedt niet, maar biedt aan - je beveelt niet, maar beveelt aan - je legt niet op, maar je legt voor. Zo moet dat ja."

 

Gedeelte uit een intervieuw in het Salesiaans Contact, maart 2014:

"Francien hoopt dat dit boek meer mensen gaat helpen om met meer aandacht in het hier en nu te leven. Dat is nodig. Wij laten ons vaak meeslepen met allerlei wereldse dingen. We laten ons vaak opjagen. Heel veel mensen willen echter rust en stilte. Haar boek kan daarbij helpen, zegt zij. Als je er af en toe een stuk uit leest, zul je rustig worden. Zij kan iedereen adviseren om aan de hand van haar boek de tijd te nemen om te mediteren, ook al is het per dag maar heel even. Doe dat echter wel met je hart, niet met je verstand. Ga er gewoon even voor zitten, dat adviseert Franciscus namelijk ook."

Jan van de Vossenberg

 

Gedeelte uit de recensie in het tijdschrift Meditatief leven, maart 2014:

"Francien van de Beek laat Franciscus van Sales zoveel mogelijk zelf aan het woord. Ze geeft na stukjes tekst van Franciscus steeds een korte vertaling voor ons als lezers. Ze volgt de hoofdstukken van de 'Inleiding' voor zover voor ons van toepassing: eerst tien meditatieoefeningen en verdieping, dan twee delen met algemene onderwerpen. Achterin het boek vind je tien prachtig vormgegeven meditatiekaarten en je kunt ook nog via een persoonlijke code die voorin het boek staat zes meditatiefilmpjes van elk tien minuten downloaden.
Ik ga dit boek zeker gebruiken. Bedankt, Francien!"

Henk Ottevanger

Achtergrondinformatie

In mijn missaal, dat ik op twaalfjarige leeftijd ter gelegenheid van mijn Plechtige Communie kreeg, zitten vele bidprentjes. Eén ervan is mij altijd bijzonder dierbaar geweest, dat van Franciscus van Sales, mijn patroonheilige. Ik heb het lang gekoesterd, niet wetende dat ik er ooit over zou gaan schrijven. Wel herinner ik mij het moment dat ik serieus belangstelling voor zijn leven en werk kreeg.

In de jaren ’90 van de vorige eeuw ging ik regelmatig naar de vespers in een nabijgelegen abdij. Het gewone kerkbezoek lag al vele jaren achter mij; in plaats daarvan was ik een zoeker geworden naar nieuwe vormen van spiritualiteit. Toch miste ik altijd iets. Dat ‘iets’, besefte ik later, was het woordje ‘God’. Ik vond het terug in de abdij. Af en toe had ik een kort gesprek met de toenmalige abt en op een gegeven moment gaf hij mij een oud boek te leen: Inleiding tot het godvruchtig leven van Franciscus van Sales. De inhoud stond toen ver van mij af, maar ik weet nog dat ik het als een heel persoonlijk boek ervoer: het had met mij te maken. Jaren later, tijdens een driedaags verblijf in de abdij, gaf de prior mij een ander boekje van Franciscus van Sales; het dikke boek van toen kon hij niet meer vinden. Wel maakte hij er de opmerking bij: “Je moet je naam eer aan doen, waar maken.” Dat zinnetje is mij altijd bijgebleven.

Een retraite in het voorjaar van 2011 wekte opnieuw mijn belangstelling voor Franciscus van Sales. Tijdens die week volgde ik de Geestelijke Oefeningen van Ignatius van Loyola. Inmiddels wist ik dat Franciscus van Sales deze oefeningen gekend had en zelf ook retraites had gegeven. Mijn heeroom, naar wie ik vernoemd ben, heeft in 1952 een boek geschreven over de grootmeesters van de retraite en Franciscus van Sales was een van hen. Zo begon mijn zoektocht naar het werk van deze heilige, een zoektocht die mij een paar maanden later deed belanden in een antiquariaat in Roermond, de stad waar ik geboren ben. Tot mijn grote verrassing én verbazing viel mij daar het boek in handen dat ik destijds in de abdij te leen had gekregen. Inleiding tot het devote leven was nu de titel, vertaald door Prof. J.H. Niekel en uitgegeven in 1940.

Tijdens het lezen durfde ik mij soms nauwelijks te verroeren om de fijne trilling die door mijn lijf ging niet te verstoren. De vriendelijke, zachtmoedige en poëtische taal van deze man, mijn patroonheilige, raakte mij tot in het diepst van mijn ziel. De eeuwen verstrengelden zich, de boodschap was dezelfde; devoot leven zouden we nu aandachtig leven kunnen noemen. Het zette mij aan tot een hertaling van zijn oefeningen.

Franciscus bespreekt onderwerpen die de mens in het dagelijks leven tegenkomt, maar met een  devote insteek. Devotie is meer dan alleen aandacht, je zou het 'heilige aandacht' kunnen noemen; aandacht voor het onnoembare, het eeuwige, voor God, liefde, licht of iets dat groter is dan wijzelf. Het is een grondhouding waarin respect voor het leven dat wij kennen én niet kennen de basis is. Als die grondhouding niet aanwezig is, zal aandacht slechts tijdelijke vrede brengen.  

In dit boek heb ik ervoor gekozen om het woord God te blijven gebruiken. God is voor mij een ruimte van rust en stilte waar ik mij aan kan toevertrouwen. Voor velen is dat een beladen woord, voor anderen klinkt het nog steeds vertrouwd. Ik hoop dat dit boek een bijdrage mag leveren aan een nieuwe en open blik als het gaat om religie, spiritualiteit en aandachtig leven.

Het taalgebruik van Franciscus van Sales is zo mooi dat ik rijkelijk gebruik maak van zijn eigen woorden gevolgd door een werkbare hertaling en enkele aanvullingen, aangepast aan deze tijd. Mensen die bekend zijn met mindfulness zullen verrassende overeenkomsten ontdekken in de teksten van Franciscus. Daarom is dit boek zeer toegankelijk voor een grote groep mensen, van jong tot oud. Het zette mij zelfs aan om van een aantal thema’s meditatiefilmpjes te maken waar je zowel alleen thuis als in een groep gebruik van kunt maken. Samen met de meditatiekaarten geven ze een extra dimensie aan het boek.